FAQ

Gemiddeld gebruiken we in Nederland ongeveer 118 liter drinkwater per persoon per dag.  Veel meer dan we vaak beseffen. In Nederland gebruiken huishoudens het meeste drinkwater: samen gaat het om 74% van al het drinkwaterverbruik. Vooral douchen kost veel water. Elke minuut onder de douche kost ongeveer 8 liter water, met een regendouche zelfs 15 tot 25 liter per minuut. Ook het doorspoelen van het toilet en de wasmachine gebruiken veel water. Juist in huis kun jij daarom veel drinkwater besparen.

Top drie watergebruik in huis:
Douchen: gemiddeld 60 liter per douchebeurt 
Toilet: gemiddeld 30 liter over de hele dag
Wasmachine: 45 tot 60 liter water per wasbeurt 
 

Watergebruik kun je zien op je jaarrekening van het drinkwaterbedrijf. Via deze tool krijg je snel een schatting van je persoonlijke watergebruik. Je kunt ook apparaten kopen om op de watermeter, aan je douchekraan of bij je buitenkraan te plaatsen om het watergebruik daar te meten.

In de zomer helpt besparen om de plotselinge piekvraag te verminderen. Maar wanneer je het hele jaar door water bespaart, bespaar je naast water geld, hulpstoffen en energie. Het helpt dus om water besparen onderdeel te maken van je dagelijkse routine – niet alleen in de zomer.

Er zijn veel eenvoudige manieren die direct effect hebben.
Korter douchen is een belangrijke eerste stap. Als je jezelf als doel stelt om in vijf minuten te douchen, bespaar je al snel tientallen liters. De tips:

•    Douche iets korter. In vijf minuten kun je al schoon en fris zijn. Gebruik een timer of zet een muzieknummer op dat niet langer duurt dan 5 minuten. 
•    Zet de douche wat zachter of even uit tijdens het inzepen, wassen of scheren.
•    Gebruik na het plassen de kleine knop bij het doorspoelen van het toilet. 
•    Kleding hoef je niet altijd na een paar uur dragen al te wassen: kijk of ze met even luchten ook schoon genoeg zijn voor als je ze een tweede keer weer kort wilt dragen.
•    Gebruik de ecostand op de vaatwasser / wasmachine.
•    Geef planten buiten liever 1 of 2 keer per week veel water dan elke dag een beetje. Zo groeien de wortels beter en gaat er minder water verloren. Water geven kan het best vroeg in de ochtend of later op de avond, omdat er dan minder water verdampt. En het liefst gebruik je dan water uit jouw regenton. 
•    Kijk hier voor alle tips.
 

Vanwege de volksgezondheid. Douchewater komt in contact met je huid, ogen en mond, en je ademt kleine waterdruppeltjes in. Daarom moet het water schoon zijn. Drinkwaterkwaliteit garandeert dat niveau van veiligheid.

We spoelen het toilet door met drinkwater vanwege hygiëne, veiligheid en gemak. Ons drinkwaterleidingnet is ontworpen om overal dezelfde hoge waterkwaliteit te leveren. Dat kost dus wel drinkwater per spoelbeurt.
Inmiddels zijn er steeds meer mogelijkheden, zoals:

•    waterbesparende toiletten van 2,5 ipv 6 liter per spoelbeurt; 
•    vacuümtoiletten die nog minder water gebruiken;
•    regenwater gebruiken voor het toilet;
•    je eigen grijs water (bijvoorbeeld van douche of wasmachine) hergebruiken voor de toiletspoeling; 

In nieuwbouw en duurzame gebouwen worden dit soort oplossingen steeds vaker toegepast. Ook wordt onderzocht of grijs- en regenwatersystemen grootschalig op collectief niveau verantwoord toegepast mogen worden. Daarvoor zijn nog wel veel uitdagingen: het RIVM vindt dat dit op dit moment nog niet veilig kan.
 

Meer gebruik van regenwater en hergebruik van drinkwater kunnen bijdragen aan vermindering van het drinkwatergebruik, maar het waarborgen van de volksgezondheid moet altijd voorop blijven staan. Op dit moment is de toepassing van grijswater voor huishoudelijke toepassingen vaak niet toegestaan, vanwege gezondheidsrisico’s. Regenwater mag wel gebruikt worden voor toiletspoeling. Uit onderzoek (RIVM) blijkt dat er momenteel onvoldoende maatregelen bestaan voor het ontwerp, de aanleg en het beheer van een huishoudwatersysteem om risico’s, zoals foutaansluitingen tussen het huishoudwater- en drinkwatersysteem, volledig uit te sluiten. Wel worden er pilotprojecten uitgevoerd om te bekijken welke maatregelen er nodig zijn. Grootschalig invoeren van grijswatersystemen (in bestaande bouw) is ingewikkeld door kosten, regelgeving en gezondheidseisen.

Drinkwater is in Nederland relatief goedkoop, omdat het een basisvoorziening is die iedereen elke dag nodig heeft. Het is belangrijk voor de gezondheid en moet volgens de wet voor iedereen beschikbaar zijn. De 10 drinkwaterbedrijven in Nederland mogen geen winst uitkeren aan hun aandeelhouders (provincies en gemeenten), alle inkomsten worden gebruikt voor beheer, zuivering en leidingnet. Er wordt op dit moment wel gekeken naar de drinkwaterprijs voor grootgebruikers.

Het is een grappige bijnaam voor iemand die te lang onder de douche staat. Door iets korter te douchen en te letten op je totale watergebruik in huis, kun je makkelijk veel liters drinkwater besparen. 

De vraag naar drinkwater groeit sneller dan wat er op termijn geleverd kan worden. Door bevolkingsgroei, klimaatverandering en droge periodes komt de watervoorziening steeds verder onder druk te staan. Door bewust om te gaan met water help je mee om voldoende schoon drinkwater beschikbaar te houden. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan het uitbreiden van de beschikbare drinkwaterbronnen en productiecapaciteit.

Het is niet zo dat er thuis opeens geen water meer uit de kraan komt. Maar in sommige regio’s is er nu al niet genoeg drinkwater voor bedrijven en kunnen nieuwbouwwoningen niet altijd direct worden aangesloten aan het drinkwaternet. Er ontstaat “drinkwatercongestie”. Ook groeit de vraag sneller dan er aan drinkwater beschikbaar gemaakt kan worden, dan helpt besparen dus. We weten uit onderzoek dat, als we niet besparen én uitbreiden, er tekorten gaan ontstaan. Zie ook Zorg voor water: de toekomst van ons drinkwater als gezamenlijke opgave

We krijgen steeds vaker lange droge periodes, waardoor grond- en oppervlaktewater minder goed worden aangevuld. Daardoor raken reserves sneller uitgeput en hebben de drinkwaterbronnen en hun omgeving daar last van.

Er is veel zoet water, maar slechts een klein deel is geschikt voor drinkwater. Ook zijn er veel andere gebruikers die zoetwater nodig hebben (zoals scheepvaart, landbouw en natuur). Het zuiveren van zoetwater tot drinkwater kost tijd, energie, ruimte en geld. Schoon drinkwater is dus minder vanzelfsprekend dan het lijkt.

Dan neemt de kans op tekorten toe. Door nu kleine aanpassingen te maken, voorkom je grotere problemen later. Korter douchen is één van de meest effectieve manieren om direct water te besparen. Ook de overheid, de drinkwaterbedrijven, het bedrijfsleven inclusief de industrie pakken hun rol. Zij werken vanuit het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing aan bewust en zuinig drinkwatergebruik. Tegelijk wordt er via het actieprogramma drinkwaterbronnen gewerkt aan meer waterbronnen om het aanbod te vergroten en in de vraag te voorzien.

In Nederland komt drinkwater uit grondwater (ongeveer 60%) en oppervlaktewater (ongeveer 40%) zoals rivieren en meren. Dit wordt door de 10 drinkwaterbedrijven gezuiverd en door onafhankelijke laboratoria van bron tot kraan gecontroleerd.

Nee, het kost tijd om drinkwaterbronnen aan te vullen. We zijn afhankelijk van regen, rivieren en meren en natuurlijke processen. De drinkwaterbedrijven mogen niet meer grondwater oppompen dan waarvoor er door de provincies een vergunning is afgegeven.

Om water te mogen winnen, moeten drinkwaterbedrijven vergunningen krijgen van verschillende overheden, die meerdere belangen moeten afwegen. Het oppompen van grondwater kan namelijk effect hebben op andere watergebruikers in het gebied, denk aan landbouw of natuur.  In het westen van Nederland wordt oppervlaktewater gebruikt om drinkwater van te maken. Dit vraagt zwaardere zuivering waardoor de kosten hoger zijn. Nederland is een druk en vol land, dus het vinden van nieuwe winlocaties is niet makkelijk.

Drinkwaterbedrijven onderzoeken manieren om meer drinkwater te maken. Zeewater gebruiken als bron kan technisch, maar het kost erg veel energie. Besparen is daarom een veel duurzamere oplossing.  Tot slot is dit niet voor elk drinkwaterbedrijf haalbaar omdat ze te ver van zee liggen.

Waar te veel water wordt gewonnen uit de grond kan dit leiden tot verdroging van natuurgebieden, waardoor planten en dieren in de knel komen. Door te werken met vergunningen wordt dit zoveel mogelijk voorkomen. Minder water gebruiken helpt direct om natuur te beschermen.

Waterstanden dalen en dat heeft impact op natuur, scheepvaart, landbouw en soms ook op drinkwater. Bij lage waterstanden is rivierwater vaak meer vervuild. Drinkwaterbedrijven moeten dan meer energie en grondstoffen gebruiken om er schoon en veilig drinkwater van te maken. Het is daarom goed om je watergebruik extra aan te passen in geval van droogte, bijvoorbeeld door slim te sproeien (’s ochtends of ’s avonds en minder vaak). 

Drinkwaterbedrijven werken samen met overheden en andere partijen aan oplossingen voor de groeiende vraag naar drinkwater. Toch is dit probleem niet snel op te lossen. Nieuwe waterbronnen vinden en in gebruik nemen kost veel tijd, omdat er vergunningen nodig zijn en er rekening gehouden moet worden met andere belangen, zoals de natuur en de landbouw. Ook zorgen vervuiling, droogte en klimaatverandering voor extra druk op het watersysteem.
Daarom kunnen drinkwaterbedrijven dit niet alleen oplossen. Het is een gezamenlijke opgave van overheid, bedrijven en andere sectoren om de drinkwatervoorziening veilig te houden. Water besparen is daarbij een effectieve manier om direct verschil te maken. Zorg voor water: de toekomst van ons drinkwater als gezamenlijke opgave
 

De overheid werkt vanuit het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing samen met de waterpartners om in 2035 de doelstelling van 100 liter water per persoon per dag te realiseren. Ook de overheid, het bedrijfsleven en de industrie pakken hun rol. Vanuit het Actieprogramma drinkwaterbronnen wordt door drinkwaterbedrijven, provincies en Rijksoverheid gewerkt aan meer waterbronnen om het aanbod te vergroten en in de vraag te voorzien.

Zie Actieprogramma beschikbaarheid drinkwaterbronnen 2023-2030 | Rapport | Rijksoverheid.nl

Het rapport beschrijft maatregelen op regionaal en landelijk niveau om te zorgen dat er tot 2030 genoeg bronnen en capaciteit zijn voor de openbare drinkwatervoorziening.
 

Rijkswaterstaat en de waterschappen houden de waterstanden het hele jaar door scherp in de gaten. Ze slaan alarm als de ‘waterbeschikbaarheid’ in gevaar dreigt te komen. Dat wil zeggen: wanneer er een tekort aan zoetwater dreigt in onze rivieren, beken en meren. Als het nodig is, nemen ze maatregelen. Er wordt bijvoorbeeld slimmer gekeken naar meren en kanalen, zodat die meer en beter water kunnen vasthouden. Ook kan er tijdelijk een ‘sproeiverbod’ zijn voor de landbouw om water te besparen.

Gemeenten en bedrijven vervangen steeds meer tegels en asfalt door groen. Zo kan er meer regenwater in de grond wegzakken en blijft de grondwaterstand beter op peil. Ook leggen ze ‘wadi’s’ aan. Dat zijn verlaagde stukken groen binnen de bebouwde kom die tijdelijk overtollig regenwater opvangen.

Provincies geven vergunningen voor het oppompen van water en bepalen hoeveel water er uit de grond mag worden gehaald. Zo voorkomen ze dat er te veel water wordt gebruikt en zorgen ze dat de voorraad op peil blijft. Samen met waterschappen en drinkwaterbedrijven verdelen ze het water eerlijk en nemen ze maatregelen bij droogte.

Het is natuurlijk goed als bedrijven ook zuiniger met het water omgaan. Net als voor het gebruik in huis, stuurt de overheid erop dat in 2035 de bedrijven 20% minder drinkwater gebruiken dan gemiddeld in 2016–2019, rekening houdend met economische groei.  Water kunnen ze bijvoorbeeld zo veel mogelijk hergebruiken. Ook kan gebruikt koelwater afkomstig uit de industrie bijvoorbeeld worden hergebruikt in de landbouw. Hiervoor gelden wel strikte regels voor de veiligheid. Verder bekijken bedrijven, eventueel samen met drinkwaterbedrijven, of voor alle processen in het bedrijf wel of geen drinkwaterkwaliteit nodig is, en waar kan worden bespaard.

Drinkwaterbedrijven werken samen aan duurzaam watergebruik en stimuleren hun klanten om bewust en duurzaam met drinkwater om te gaan. In verschillende projecten onderzoeken ze hoe drinkwater bespaard kan worden. Denk aan slimme watermeters die bedrijven en huishoudens meer inzicht geven in hoeveel water ze per dag gebruiken; inzicht is nog geen besparing, dus momenteel wordt onderzocht wat hierin werkt en doelmatig is. Ook proberen drinkwaterbedrijven het verlies van water bij productie en distributie zo klein mogelijk te maken. Dat doen ze onder andere met data-analyse, slim beheer van leidingen en installaties om processen te verbeteren en lekkages sneller te vinden en te voorkomen. Daarnaast bieden ze waterscans aan grote bedrijven aan, zoals fabrieken, of drinkwater echt nodig is, of dat er ook ander water gebruikt kan worden. Ook voeren drinkwaterbedrijven campagnes om mensen aan te moedigen bewust om te gaan met drinkwater, vooral in de zomer.

Huishoudens gebruiken ongeveer 74% van al het drinkwater. De industrie gebruikt dus veel minder water dan je misschien zou verwachten. Ook zakelijke gebruikers werken hard aan drinkwaterbesparing. Net als voor het gebruik in huis, stuurt de overheid  erop dat in 2035 de bedrijven 20% minder drinkwater gebruiken dan in 2016–2019, rekening houdend met economische groei.